DARSXONA.UZ

Barcha Formulalar

138 ta matematika va fizika formulasi — 5-11 sinf

Ikkilangan burchak sinusi

Burchak ikki barobar kattalashganda uning sinusi asl burchak sinusi va kosinusi ko'paytmasining ikkilangan qiymatiga teng bo'ladi.

Ikkilangan burchak kosinusi

Burchak ikki barobar kattalashganda uning kosinusini asl burchak sinusi va kosinusi orqali ifodalovchi formuladir.

Logarifm ta'rifi

a>0 va a≠1 bo'lganda, b musbat sonining a asosga ko'ra logarifmi a sonini qanday darajaga ko'tarilganda b hosil bo'lishini ko'rsatuvchi ko'rsatkichdir.

Logarifmning asosiy xossalari

Ko'paytma, bo'linma va daraja logarifmini alohida logarifmlar yig'indisi, ayirmasi yoki ko'paytmasi ko'rinishida ifodalash qoidalaridir.

Natural logarifm

Asosi Eyler soni e≈2,71828 bo'lgan logarifm natural logarifm deb ataladi va ln bilan belgilanadi.

Ko'rsatkichli tenglamalarni yechish asosi

Bir xil asosga keltirilgan ko'rsatkichli tenglamada ikkala tomondagi ko'rsatkichlarni tenglashtirish orqali tenglama yechiladi.

Hosila ta'rifi

Funksiyaning biror nuqtadagi hosilasi argument orttirmasi nolga intilganda funksiya orttirmasining argument orttirmasiga nisbatining limiti sifatida aniqlanadi.

Darajali funksiya hosilasi

xⁿ ko'rinishidagi darajali funksiyaning hosilasini topishga imkon beruvchi asosiy differensiallash qoidasidir.

Ikki funksiya ko'paytmasining hosilasi

Ikkita funksiya ko'paytmasidan iborat funksiyaning hosilasini topishga imkon beruvchi differensiallash qoidasidir.

Hosilaning geometrik ma'nosi

Funksiya grafigining biror nuqtasidagi hosilasi shu nuqtada o'tkazilgan urinmaning burchak koeffitsientiga (qiyaligiga) teng bo'ladi.

To'g'ri prizma hajmi

To'g'ri prizmaning hajmi uning asos yuzi bilan balandligi ko'paytmasiga teng bo'ladi.

To'g'ri burchakli parallelepiped hajmi

Barcha yoqlari to'g'ri to'rtburchaklardan iborat to'g'ri burchakli parallelepipedning hajmi uning uch o'lchami ko'paytmasiga teng bo'ladi.

Piramida hajmi

Piramidaning hajmi uning asos yuzi bilan balandligi ko'paytmasining uchdan bir qismiga teng bo'ladi.

Silindr hajmi va yon sirti

Silindrning hajmi asos radiusi kvadratini π songa va balandlikka ko'paytirish orqali, yon sirti esa asos aylanasi uzunligini balandlikka ko'paytirish orqali topiladi.

Konus hajmi

Konusning hajmi asos radiusi kvadratining π songa va balandlikka ko'paytmasining uchdan bir qismiga teng bo'ladi.

Shar hajmi va yuzasi

Sharning hajmi radiusi kubining π songa ko'paytmasining to'rtdan uch qismiga, yuzasi esa radius kvadratining 4π songa ko'paytmasiga teng bo'ladi.

Zichlik formulasi

Zichlik — jismning massasi uning hajmiga qanday nisbatda taqsimlanganini ko'rsatuvchi fizik kattalik bo'lib, moddaning necha kilogrammi bir kub metr hajmga to'g'ri kelishini bildiradi.

Massa formulasi (zichlik orqali)

Jismning massasini uning zichligi va hajmi ma'lum bo'lganda zichlik formulasidan kelib chiqib hisoblash mumkin.

Tezlik formulasi

Tezlik — jism birlik vaqt ichida bosib o'tgan yo'lni ko'rsatuvchi fizik kattalik.

Yo'l formulasi

Bir tekis harakatda jism ma'lum vaqt ichida bosib o'tgan masofani tezlik va vaqt orqali hisoblash mumkin.

Og'irlik kuchi formulasi

Og'irlik kuchi — Yer tortishishi natijasida jismga ta'sir etuvchi va uni pastga tortadigan kuch.

Bosim formulasi

Bosim — kuchning u ta'sir qiluvchi yuzaning birlik yuzasiga to'g'ri kelgan miqdorini ko'rsatuvchi fizik kattalik.

Suyuqlik bosimi formulasi

Suyuqlik ichidagi bosim suyuqlik ustunining og'irligi hisobiga vujudga keladi va chuqurlik ortishi bilan ortadi.

Arximed kuchi formulasi

Arximed kuchi — suyuqlik yoki gazga botirilgan jismga suyuqlik tomonidan yuqoriga qarab ta'sir etuvchi ko'taruvchi kuch.